Shopping Cart
Your Cart is Empty
Quantity: Remove
Subtotal
Taxes
Shipping
Total
There was an error with PayPalClick here to try again
CelebrateThank you for your business!You should be receiving an order confirmation from Paypal shortly.Exit Shopping Cart

Historia Polskiej Marynarki Wojennej

Dzieje państwa polskiego są związane z dążeniem do posiadania lub utrzymania wybrzeża Morza Bałtyckiego, które było najlepszą drogą tranzytową do prowadzenia handlu z innymi krajami.

W czasach księcia Mieszka I państwo Piastów sięgało zachodniego brzegu Odry. Bolesław Krzywousty wyprawiając się na Pomorze Szczecińskie w 1121, poszerzył swoje wpływy do wyspy Rugii z Kołobrzegiem, Kamieniem, Wolinem, Szczecinem i Uznamem.

Bolesław Krzywousty podzielił kraj między swoich synów, co spowodowało stopniową utratę Pomorza Zachodniego, które stopniowo się uniezależniało od wpływów polskich i dostawało się w sferę państw niemieckich. Pomorze Gdańskie pozostało przy Polsce. Kolejni piastowie nie przywiązywali wagi do spraw morskich i nie interesowali się zbytnio polityką bałtycką.

Polityka Jagiellonów przywróciła Polsce Gdańsk i część Pomorza, na skutek wojny trzynastoletniej 1454 - 1466 z Zakonem Krzyżackim, w czasie której walczyła polska flota kaperska. W bitwie na Zalewie Wiślanym w 1463 roku okręty gdańsko - elbląskie pokonały flotę zakonną.

Przez niespełna 150 lat Gdańsk stał się ważnym ośrodkiem handlu hanzeatyckiego zatrcając swój polski charakter. Kazimierz Jagiellończyk nadał miastu w 1457 roku "Wielki Przywilej", zrzekając się kontroli nad miastem, a żegluga na Bałtyku i handel na Wiśle stały się zmonopolizowane przez Gdańsk. Nastąpił wtedy także zanik floty kaperskiej.

W XV i XVI wieku Niemcy, Dania i Szwecja wzmacniały swoją potęgę w basenie morza bałtyckiego, stawały się silniejsze militarnie i gospodarczo. Polska w tym czasie nie prowadziła żadnej polityki morskiej.

Króla Zygmunt August ogłosił w 1561 roku zaciąg do floty kaperskiej przygotowując się do wojny z Moskwą o Inflanty, docelowo flota ta dysponowała trzydziestoma okrętami. Zadaniem kaprów było blokowanie moskiewskich linii zaoptrzenia. W 1568 roku powołanio do życia Komisję Morską, który był pierwszym w historii Polski urzędem do zarządzania sprawami morskimi. W następnych dziesięcioleciach Szwecja uzyskała dominującą przewagę na Bałtyku.

Długotrwałe wojny ze Szwecją utrudniła rozwój handlu morskiego i floty na Bałtyku. W czasach króla Zygmunta III Wazy uchwalono pierwszy program rozwoju morskiego, w ramach którego rozpoczęto budowię okrętów wojennych w Gdańsku i Pucku. W 1625 roku powstała Komisja Okrętów Królewskich, nawiązująca do Komisji Morskiej Zygmunta Augusta. W 1627 roku polska flota odniosła zwycięstwo w bitwie pod Oliwą rozbijając eskadrę szwedzką, która blokowała dostępu do Gdańska. W 1637 roku sejm uchwalił podatki na utrzymywania floty wojennej.

Władysław IV stworzył dwa forty wojenne Władysławowo i Kazimierzowo na Półwyspie Helskim, niestety interwencja Danii, z poparciem Gdańska, doprowadziła do ich zniszczenia. Próbowano reaktywować flote wojenną za czasów Jana III Sobieskiego oraz w czasach saskich. Rozbiory przypieczętowały odcięcie Polski od morza. Na ziemiach porobiorowych nie prowadzono polityki morskiej aż do czasu odzyskania niepodległości w 1918 roku.

To nie znaczy, że nie próbowano wskrzesić związku z Bałtykiem, który mógł stać się sferą tranzytu posiłków, ochotników, uzbrojenia dla powstańców listopadowych i styczniowych. W czasie drugiego z nich w 1863 roku tworzono w Paryżu polską admiralicję - Organizację Główną Sił Narodowych Morskich, która miała stać się zalążkiem polskiej floty wojennej. Istnienie marynarki wojennej związane było ściśle z powstaniem niepodległego państwa z dostępem do morza.

28 listopada 1918 roku, naczelnik Józef Piłsudski w jednym ze swoich dekretów stworzył Marynarkę Polską. W skład Flotylli Rzecznej, Oddziału Zapasowego Marynarzy i Batalionu Morskiego weszli marynarze z mający doświadczenia we marynarkach państw zaborczych. 10 lutego 1920 roku Batalion Morski i gen Józef Haller dokonali ceremonii zaślubin Polski z Bałtykiem. Po traktacie w Wersalu Polska otrzymała 70 kilometrów wybrzeża z portami w Helu i Pucku. Drugi z nich stał się bazą floty wojennej. Pierwszym okrętem wojennym był ORP "Pomorzanin". W czasie wojny polsko-bolszewickiej w siłach lądowych walczyło 2,5 tysiąca marynarzy z Pułku Morskiego, Flotylli Wiślanej i Flotylli Pińskiej.

W latach 20-tych rozpoczęto budowę nowych okrętów w Anglii, Francji i Holandii. Kierownictwo Marynarki Wojennej: wiceadmirał Kazimierz Porębski, kontradmirał Jerzy Świrski i kontradmirał Józef Unrug planowali rozwój śródlądowej Marynarki Wojennej. Utworzono porty wojenne w Gdyni i w Helu. Marynarka wojenna wyposażona była w niszczyciele: ORP "Wicher", ORP "Burza", ORP "Grom", ORP "Błyskawica", stawiacz min ORP "Gryf", okręty podwodne ORP "Żbik", ORP "Ryś", ORP"Wilk", ORP "Sęp" i ORP "Orzeł". Samoloty Morskiego Dywizjonu Lotniczego z Pucka patrolowały wybrzeże. Istniała także Flotylla Pińska.

We wrześniu 1939 roku Polska Marynarka Wojenna była jeszcze w fazie rozbudowy. Prowadziła przede wszystkim działania obronne. Tuż przed wybuchem wojny do portów brytyjskich przniesiono najnowocześniejsze okręty, niszczyciele ORP "Błyskawica", ORP "Burza" i ORP "Grom", na bazie których utworzono Polską Marynarkę Wojenną u boku aliantów.

Pomimo przygniatającej przewagi Niemiec obrona Wybrzeża kierowana przez kontradmirała Józefa Unruga przetrwała do 2 października 1939 roku. Marynarze walczyli o utrzymanie przepraw na dolnej Wiśle, oraz w składzie Samodzielnej Grupy Operacyjnej "Polesie", w ramach której wzięli udział w ostatniej bitwie Kampanii Wrześniowej pod Kockiem.

Oddział Polskiej Marynarki Wojennej został powołany u boku marynarki brtyjskiej – Royal Navy.Polscy marynarze uczestniczyli we wszystkich najważniejszych operacjach morskich u boku aliantów. Okręty Polskiej Marynarki Wojennej przebyły 1,21 miliona mil morskich, eskortując 787 konwojów oraz biorąc udziałw 1162 patrolach i innych operacjach.

Polska Marynarka Wojenna w Wielkiej Brytanii zakończyła swoją działalność 31 marca 1947 roku. Pomimo tego większość marynarzy pozostała na emigracji, a tylko nieliczni wrócili do kraju.

7 lipca 1945 roku utworzono Marynarkę Wojenną z Dowództwem w Gdyni. Wszystkie porty i stocznie były zniszczone i zaminowane. Pierwszym zadaniem stało się usunięcie zniszczeń oraz ochrona 500 kilometrowego pasa wybrzeża. Szkolono nowych marynarzy, do kraju powróciły niektóre okręty, rozpoczęto odbudowę floty i jednostek logistycznych w oparciu o krajowy przemysł stoczniowy.

W latach 90-tych zmianie uległa polityka obronna kraju. Marynarka Wojenna rozpoczęła wspólne działania z flotami państw NATO pod hasłami Partnerstwa dla Pokoju. Chrztem bojowym demokratycznej Marynarki Wojennej był udział dwóch okrętów w operacji "Pustynna Burza" okrętu szpitalno-ewakuacyjnego ORP "Wodnik" i okrętu ratowniczego ORP "Piast".

Nastąpiła rozbudowa i modernizacja floty, dostosowanie do wymagań NATO, wspólne manewry, wymiana doświadczeń i unowocześnianie infrastruktury logistycznej.

Do wejścia Polski do NATO w 1999 Marynarka Wojenna obecna była we wszystkich ćwiczeniach międzynarodowych organizowanych na Bałtyku przez państwa Sojuszu oraz pod auspicjami Partnerstwa

dla Pokoju.

Po włączeniu do struktur NATO polskie okręty, samoloty i śmigłowce lotnictwa morskiego około 300 razy operowały w międzynarodowych manewrach (47 razy już w pierwszym roku członkostwa).

W czerwcu 1999 roku Baza Morska w Gdyni była gospodarzem ćwiczenia NATO okrętów podwodnych pod kryptonimem COPERATIVE POSEIDON, a w listopadzie 1999 Marynarka Wojenna organizowała ćwiczenia okrętów podwodnych pod kryptonimem BALTIC PORPOISE. Ponad czterdzieści polskich okrętów i samolotów lotnictwa morskiego dostosowanych do standardów NATO rozpoczęło udział w międzynarodowych działaniach morskich i lotniczych na Bałtyku, Atlantyku i Morzu Północnym.

Polska Marynarka Wojenna byla jednym ze współorganizatorów manewrów BALTOPS 2010. W dniach 4-6 czerwca 2010 w Gdyni przeprowadzono fazę portową ćwiczenia. Siły morskie 14 państw, w tym ponad 30 okrętów, samolotów i śmigłowców w poniedziałek, 7 czerwca rozpoczęło działania na morzu. BALTOPS 2010 trwalo do 20 czerwca 2010.